Brechlyn Hepatitis B - Ynglŷn â'r brechlyn hepatitis B

Gall haint Hepatitis B mewn merched beichiog fod yn ddifrifol i’r fam a gall achosi haint hirdymor i’r babi, felly mae’n bwysig iawn bod merched beichiog sydd â risg uchel o haint hepatitis B yn cael eu brechu.

Nid oes tystiolaeth o unrhyw risg o frechu merched beichiog neu ferched sy’n bwydo ar y fron yn erbyn hepatitis B, gan ei fod yn frechlyn anweithredol (wedi’i ladd).

Yn ystod beichiogrwydd, cynigir sgrinio am hepatitis B i bob menyw. Mae angen rhoi dosau ychwanegol o’r brechlyn hepatitis B ar enedigaeth, yn bedair wythnos oed, ac yn 12 mis oed i fabanod sy’n cael eu geni i famau sydd wedi’u heintio â hepatitis B.

Ystyrir bod rhai mamau sydd wedi’u heintio â hepatitis B yn risg arbennig o uchel oherwydd eu bod yn hynod heintus. Dylai babanod sy’n cael eu geni i’r mamau risg uchel hyn gael chwistrelliad o imiwnoglobwlin hepatitis B (HBIG) adeg eu geni. Mae HBIG wedi’i wneud o waed ac mae’n cynnwys gwrthgyrff i hepatitis B. Mae’n rhoi amddiffyniad cyflym ond nid yw’n para’n hir. Bydd angen brechlyn hepatitis B ar y babanod hyn hefyd er mwyn eu hamddiffyn yn y tymor hwy.

Dylai pob babi sy’n cael ei eni i fam sydd wedi’i heintio â hepatitis B gael prawf gwaed ar ôl 12 mis i weld a yw wedi ei heintio â hepatitis B.

Mae pawb sydd mewn grŵp risg uchel yn cael cynnig y brechlyn hepatitis B hefyd. Mae’r rhain yn cynnwys y canlynol.

• Pobl sydd ag afiechyd cronig ar yr arennau (cam 4 a 5, gan gynnwys haemodialysis)
• Pobl sydd ag afiechyd cronig yr iau / afu (er enghraifft, y rhai sydd ag afiechyd difrifol yr yr iau / afu, fel sirosis o unrhyw achos, neu sydd ag afiechyd llai difrifol ar yr iau / afu ac a allai rannu ffactorau risg ar gyfer cael ei heintio â hepatitis B, fel pobl â hepatitis C cronig).
• Pobl sy’n derbyn gwaed neu gynhyrchion gwaed yn rheolaidd (er enghraifft, pobl â hemoffilia, thalasaemia neu anemia cronig arall), neu eu gofalwyr sy’n rhoi’r cynhyrchion hyn
• Pobl sy’n chwistrellu cyffuriau
• Partneriaid rhywiol, plant neu gysylltiadau teuluol neu gartref agos pobl sy’n chwistrellu cyffuriau
• Pobl sy’n newid partneriaid rhywiol yn aml, dynion sy’n cael rhyw gyda dynion neu weithwyr rhyw
• Cyswllt cartref, teuluol agos neu rywiol person â haint hepatitis B
• Aelodau o deulu sy’n mabwysiadu plentyn o wlad sydd â lefelau uchel neu ganolig o haint hepatitis B
• Aelodau agos o deulu neu unrhyw un sy’n rhannu cartref gyda gofalwyr maeth tymor byr sy’n derbyn lleoliadau brys
• Aelodau agos o deulu neu unrhyw un sy’n rhannu cartref gyda gofalwyr maeth parhaol sy’n derbyn plentyn sydd wedi’u heintio â hepatitis B
• Carcharorion mewn carchardai yn y DU, gan gynnwys os ydynt ar remand
• Pobl sy’n byw mewn llety ar gyfer y rhai ag anableddau dysgu
• Oedolion neu blant sy’n mynychu gofal dydd, ysgolion a chanolfannau ar gyfer y rhai ag anableddau dysgu ac yr aseswyd eu bod mewn perygl rheolaidd o haint drwy’r croen (fel drwy frathu neu gael eu brathu)
• Pobl sydd mewn mwy o berygl o gael hepatitis B oherwydd eu swydd
• Pobl sy’n teithio i wledydd sydd â lefelau uchel o hepatitis B

Mae meddygfeydd a chlinigau iechyd rhywiol yn darparu’r brechlyn hepatitis B am ddim fel rheol os ydych chi mewn grŵp sydd mewn perygl. Ar gyfer babanod sy’n cael eu geni i famau risg uchel, mae eu dos cyntaf yn debygol o gael ei gynnig gan fydwraig neu feddyg yn yr ysbyty lle cânt eu geni. Os yw eich swydd chi’n eich rhoi chi mewn perygl o gael haint hepatitis B, cyfrifoldeb eich cyflogwr yw trefnu brechlyn i chi. Os ydych chi’n teithio i wlad risg uchel, efallai y bydd eich meddyg teulu yn gallu rhoi’r brechlyn i chi neu efallai y bydd angen i chi fynd i glinig iechyd teithio (efallai na fydd y GIG yn talu am gost y brechlyn).

Mae brechlynnau Hepatitis B yn cael eu goddef yn dda fel rheol. Y sgîl-effeithiau mwyaf cyffredin yw dolur a chochni yn safle’r pigiad.

Mae adweithiau eraill yn brin. I gael rhagor o wybodaeth am sgîl-effeithiau cyffredin a phrin, edrychwch ar y canlynol

• GIG 111 Cymru – Brechlynnau
• Engerix B® 10 microgram / 0.5ml, Engerix B® 20 microgram / 1ml 
• HBvaxPRO® 5 microgram / 0.5ml, HBvaxPRO® 10 microgram / 1ml, HBvaxPRO® 40 microgram / 1ml (ar gyfer cleifion arennau)
• Fendrix
• Brechlyn 6-mewn-1 i blant: Infanrix hexa , Vaxselis
• Brechlyn hepatitis A a hepatitis B: Ambirix, Brechlyn Oedolion Twinrix, Twinrix Pediatrig

Os ydych chi’n bryderus am unrhyw symptomau, ffoniwch GIG 111 Cymru. Mae galwadau i GIG 111 Cymru am ddim o linellau tir a ffonau symudol.

Gallwch roi gwybod am sgîl-effeithiau ymddangosiadol brechlynnau a meddyginiaethau drwy’r cynllun Cerdyn Melyn. Gallwch wneud hyn ar-lein yn  Yellow Card (Saesneg yn unig) neu drwy ffonio llinell gymorth cynllun y Cerdyn Melyn ar 0800 731 6789 (Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm).

Brechu yw un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o atal salwch difrifol o hepatitis B. Nid oes unrhyw frechlyn 100% yn effeithiol, felly mae’n dal yn bwysig gwybod arwyddion a symptomau hepatitis B, hyd yn oed os ydych chi neu eich plentyn wedi cael eich brechu.

I gael rhagor o wybodaeth am hepatitis B ewch i:

• GIG 111 Cymru – Hepatitis B (Saesneg yn unig)
• Hepatitis B – British Liver Trust (Saesneg yn unig)