Neidio i'r cynnwys

Newid iaith y wefan

Brechlyn Td/IPV (atgyfnerthiad 3 mewn 1) - Gwybodaeth brechlyn 3 mewn 1 i weithwyr iechyd proffesiynol

Rhoddir y brechlyn Td/IPV, a elwir hefyd yn bigiad atgyfnerthu 3 mewn 1 i bobl ifanc yn eu harddegau, er mwyn rhoi hwb i amddiffyniad yn erbyn 3 chlefyd ar wahân: tetanws, difftheria a pholio. 

Mae tetanws, difftheria a pholio yn  afiechydon hysbysadwy.

Tetanws

Mae tetanws yn glefyd acíwt sy’n arwain at anystwythder cyffredinol a sbasmau yn y cyhyrau ysgerbydol. Gall bacteria tetanws, sy’n cael eu canfod mewn pridd a thail, gael eu cyflwyno i’r corff trwy glwyf, llosgiad neu grafiad. Ar ôl iddynt fynd i mewn i’r corff maen nhw’n rhyddhau’r tocsin tetanws. Mae’r cyfnod magu rhwng 4 a 21 diwrnod.

Difftheria

Mae difftheria yn glefyd heintus acíwt sy’n cael ei achosi gan y tocsin difftheria sy’n effeithio ar y llwybr anadlu uchaf a/neu’r croen. Caiff yr organeb ei lledaenu trwy ddiferion a chysylltiad ag eitemau halogedig. Mae ganddi gyfnod magu o 2 i 10 diwrnod. Mae’r clefyd hwn yn brin iawn yn y DU erbyn hyn.

Poliomyelitis (Polio)

Mae poliomyelitis yn salwch acíwt sy’n cael ei achosi gan isdeipiau feirws polio 1, 2 neu 3. Mae’r feirws yn cyrraedd y corff trwy’r llwybr gastroberfeddol. Fel arfer mae’n lledaenu i ymosod ar feinwe nerfol, gan arwain at lid yr ymennydd neu barlys. Mae’r cyfnod magu rhwng 3 a 21 diwrnod.

Y brechlyn, y dos a rhoi’r brechlyn

Revaxis® (Saesneg yn unig) yw enw brand y pigiad atgyfnerthu 3 mewn 1 a roddir i bobl ifanc yn eu harddegau yn y DU. Mae’n frechlyn chwistrelladwy wedi’i anactifadu mewn dosau o 0.5ml, a gyflenwir mewn chwistrelli wedi’u llenwi ymlaen llaw. Dylid rhoi’r brechlyn trwy bigiad mewngyhyrol, yn ddelfrydol i gyhyr deltoid y fraich uchaf. 

Nid yw’n cynnwys unrhyw facteria na feirysau byw ac ni all achosi unrhyw un o’r afiechydon y mae’n gwarchod rhagddynt.  

Rhoddir Revaxis® i blant tua 13 i 14 oed (blwyddyn ysgol 9) fel rhan o’r amserlen imiwneiddio reolaidd ar gyfer Cymru. Mae’n cael ei roi fel arfer tua 10 mlynedd ar ôl y pigiad atgyfnerthu cyn-ysgol.  

Cynigir y pigiad atgyfnerthu 3 mewn 1 i bobl ifanc yn eu harddegau fel mater o drefn ar yr un pryd â’r brechlyn MenACWY.  Fel arfer, ac oni nodir yn wahanol, gellir rhoi’r rhan fwyaf o frechlynnau wedi’u anactifadu unrhyw bryd cyn, ar ôl, neu ar yr un pryd â’i gilydd. Gellir rhoi dosau o frechlynnau wedi’u anactifadu hefyd ar unrhyw gyfnod cyn, ar ôl, neu ar yr un pryd â brechlyn byw. 

Pan fydd dau bigiad neu fwy yn cael eu rhoi ar yr un pryd, dylid eu rhoi mewn mannau ar wahân, yn ddelfrydol mewn aelod gwahanol. Os yw’n fwriad rhoi mwy nag un pigiad yn yr un aelod, dylid eu rhoi o leiaf 2.5cm oddi wrth ei gilydd.

Crynodeb o nodweddion cynnyrch (SmPC)

Mae’n bwysig rhoi gwybod am adweithiau niweidiol a amheuir ar ôl awdurdodi’r cynnyrch meddyginiaethol. Mae’n galluogi’r cydbwysedd budd/risg y cynnyrch meddyginiaethol i gael ei fonitro’n barhaus. Dylech adrodd am amheuon am sgil-effeithiau brechlynnau a meddyginiaethau ar-lein yn Yellow Card (Saesneg yn unig), drwy lawrlwytho ap y Cerdyn Melyn neu drwy ffonio 0800 731 6789 (dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm). 

Canllawiau

Argymhellion y rhaglen frechu gan y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) a pholisi Llywodraeth Cymru: 

Y Cydbwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (Saesneg yn unig) – darllenwch gyhoeddiadau a datganiadau gan y JCVI; chwiliwch am e.e. tetanus, diphtheria, polio.

Cylchlythyrau Iechyd Cymru a llythyrau Llywodraeth Cymru 

Plant ac oedolion sydd wedi methu brechiadau rheolaidd: manyleb gwasanaeth cenedlaethol atodol Awst 2025  

Adnoddau a digwyddiadau hyfforddi

Gellir cael mynediad at gyrsiau ar-lein ar gyfer gweithwyr iechyd proffesiynol sy’n ymwneud â brechu drwy ESR a cheir dolen iddynt o dudalen e-Ddysgu Imiwneiddio. 

Darperir gwybodaeth ac adnoddau hyfforddi ar gyfer gweithwyr gofal iechyd proffesiynol ar y dudalen Adnoddau Hyfforddi a Digwyddiadau. 

Adnoddau a gwybodaeth glinigol

Cyfarwyddiadau grŵp cleifion (PGDs) a phrotocolau

Gellir dod o hyd i dempledi PGD ar gyfer brechlynnau ar dudalen Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru.

Adnoddau brechlyn

Mae’r Amserlen Imiwneiddio Reolaidd Gyflawn yn cynnwys gwybodaeth am raglenni imiwneiddio rheolaidd a detholus a brechlynnau ychwanegol y gallai fod angen eu hystyried ar gyfer unigolion â chyflyrau meddygol sy’n bodoli eisoes.  

Data a goruchwyliaeth

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 27ain Ebrill 2026