Neidio i'r cynnwys

Brech M - Gwybodaeth brech M i weithwyr iechyd proffesiynol

Y brechlyn sydd ar gael yw’r brechlyn Ankara wedi’i Addasu (MVA-BN).  

Mae’r brechlyn MVA-BN, a gynlluniwyd yn wreiddiol ar gyfer y frech wen, yn cynnig lefel dda o amddiffyniad yn erbyn y frech M. Yn ystod y brigiad o achosion o’r frech M yn 2022, amcangyfrifwyd bod effeithiolrwydd y brechlyn rhwng 74-83%. Mae’r brechlyn hefyd yn helpu i leihau difrifoldeb y clefyd. Mae’n effeithiol o ran atal derbyniadau i’r ysbyty 67% o achosion.  

Mae’r brechlyn MVA-BN wedi cael ei awdurdodi ar gyfer imiwneiddio gweithredol yn erbyn y frech M ymhlith oedolion gan y DU gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA). Mae dau fersiwn o’r brechlyn hwn: Imvanex, a wneir yn Ewrop, a Jynneos, y fersiwn a wneir yn yr Unol Daleithiau. Yr un brechlyn ydyn nhw (a gynhyrchir gan Bavarian Nordic) ond maen nhw’n dod mewn gwahanol becynnau. 

Gellir rhoi’r brechlyn yn isgroenol neu’n fewngyhyrol (gweler gweithdrefnau imiwneiddio: Penod 4 o’r Llyfr Gwyrdd (safle allanol, Saesneg yn unig)). Y safle a ffefrir yw ardal cyhyr deltoid y fraich uchaf. 

Y feirws a ddefnyddir yn y brechlyn yw feirws sy’n ddiffygiol o ran atgynhyrchu (a elwir hefyd yn feirws anghymwys o ran atgynhyrchu). Mae’r feirws a ddefnyddir yn y brechlyn hefyd wedi’i wanhau, felly ni all atgynhyrchu mewn celloedd mamaliaid. Dylid ei ystyried yn frechlyn wedi’i anactifadu 

Brechlyn triongl du yw’r brechlyn MVA-BN ac felly mae’n destun monitro ychwanegol. Bydd hyn yn caniatáu adnabod gwybodaeth ddiogelwch newydd yn gyflym. Gofynnir i weithwyr gofal iechyd proffesiynol roi gwybod am adweithiau niweidiol a amheuir gan ddefnyddio Cynllun adrodd Cerdyn Melyn (safle allanol, Saesneg yn unig). 

Dos

Bydd angen dau ddos ​​ar y rhan fwyaf o bobl gymwys. Dylid rhoi’r ail ddos ​​o leiaf 28 diwrnod ar ôl y dos cyntaf.

Os ymyrrir ar gwrs MVA-BN neu os caiff ei ohirio, dylid ei ailddechrau gan ddefnyddio’r un brechlyn, ond nid oes angen ailadrodd y dos cyntaf. 

Dim ond un dos o’r brechlyn MVA-BN fydd ei angen ar bobl sydd wedi cael eu brechu rhag y frech wen gyda’r brechlyn brech wen byw o’r blaen. 

Cyfeiriwch at Llyfr Gwyrdd Penod 29 Brech Wen a mpox – GOV.UK (safle allanol, Saesneg yn unig)) a Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru (safle allanol) am ragor o wybodaeth. 

Brechu galwedigaethol 

Mae’r rhan fwyaf o weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol mewn perygl isel iawn o ddod i gysylltiad â’r frech M ac nid oes angen brechiad cyn dod i gysylltiad â’r frech M rheolaidd arnynt. Dylai staff sy’n gweithio mewn rolau arbenigol sy’n dod i gysylltiad â feirysau orthopox yn aml ac yn hirfaith gael eu hasesu gan iechyd galwedigaethol a dylid cynnig brechiad iddynt os bydd ei angen. Bydd hyn yn cynnwys y canlynol: 

  • Gweithwyr labordy sy’n trin neu’n meithrin feirysau’r frech (fel y frech M neu’r brechlyn sydd wedi’i addasu’n enetig), gan gynnwys y rhai mewn labordai arbenigol iawn. 
  • Staff sy’n gofalu am gleifion mewnol sydd â’r frech M mewn unedau clefyd heintus â chanlyniadau pellgyrhaeddol (HCID), sy’n cynnwys y rhai sy’n glanhau ardaloedd lle mae cleifion y frech M wedi cael gofal. 
  • Staff sy’n dihalogi’n amgylcheddol yn rheolaidd o amgylch achosion o’r frech M. 
  • Staff gofal iechyd a labordy’r DU sy’n ymateb i frigiad o achosion neu ddigwyddiad o’r frech M dramor. 
  • Gweithwyr cymorth dyngarol y DU sy’n mynd i fyw a gweithio mewn cysylltiad agos â’r boblogaeth leol mewn ardaloedd yr effeithiwyd arnynt gan frigiad o achosion neu ddigwyddiad o’r frech M dramor.    

Cyngor i bobl sy’n teithio i wledydd sydd â brigiad o achosion o’r frech M 

Nid yw brechu’n cael ei argymell ar gyfer teithwyr ar hyn o bryd. Mae cyngor cyfredol ar osgoi’r frech M wrth deithio ar gael ar wefan Travel Health Pro: NaTHNaC – Mpox (safle allanol, Saesneg yn unig) 

Brechu ar ôl dod i gysylltiad â’r feirwswrth ymateb i frigiad o achosion 

Amcanion imiwneiddio ar ôl dod i gysylltiad â’r haint yw atal haint a lleihau difrifoldeb y clefyd mewn unigolion sydd wedi dod i gysylltiad â’r frech M.  

Dylid ystyried brechu ar ôl dod i gysylltiad â’r rhai sydd â’r risgiau uchaf o ddod i gysylltiad â’r feirws (mae hyn wedi’i ddiffinio yn y canllawiau olrhain cyswllt ar gyfer mpox – GOV.UK (safle allanol, Saesneg yn unig)) 

Mae tystiolaeth gynyddol bod brechu ar ôl dod i gysylltiad â’r haint yn isel o ran effeithiolrwydd wrth atal haint y frech M. Fodd bynnag, os caiff ei roi ar unwaith, gallai fod â’r potensial i atal haint a/neu leihau difrifoldeb y clefyd. Dylai unigolion gael asesiad risg gan dîm Diogelu Iechyd a dylid blaenoriaethu’r brechlyn ar gyfer y rhai sydd fwyaf tebygol o elwa ohono. Er enghraifft, unigolion sydd wedi dod i gysylltiad â’r frech M yn ddiweddar iawn neu’r rhai sydd mewn mwy o berygl o glefyd difrifol yn dilyn gael eu heintio. 

Yn ddelfrydol, dylid cynnig brechu ar ôl dod i gysylltiad â’r haint i gysylltiadau cymunedol neu alwedigaethol risg uchel ymhen 4 diwrnod o’r cysylltiad. Fodd bynnag, gellir ei gynnig ymhen 14 diwrnod i’r rhai sydd mewn perygl parhaus, neu i’r rhai sydd mewn mwy o berygl o gymhlethdodau o ganlyniad i’r frech M. Er enghraifft: 

  • plant (o dan bum mlwydd oed),  
  • menywod beichiog, ac  
  • unigolion ag imiwnedd gwan difrifol. 

Gall unrhyw ddigwyddiad dod i gysylltiad â’r haint roi cyfle i gynnig dos cyntaf neu ail ddos o’r brechlyn i unigolion nad ydynt wedi cael eu brechu eto. Mae hyn yn berthnasol i’r rhai sy’n gymwys i gael brechiad cyn dod i gysylltiad â’r haint, fel GBMSM sydd mewn perygl o gael y frech M a rhai gweithwyr gofal iechyd. 

Cyfeiriwch at brech wen a mpox: Llyfr Gwyrdd, Penod 29 (safle allanol, Saesneg yn unig) a canllawiau olrhain cyswllt ar gyfer mpox – GOV.UK (safle allanol, Saesneg yn unig) am ragor o wybodaeth. 

Cyd-weinyddu 

Brechlyn nad yw’n fyw yw’r brechlyn MVA-BN, felly gellir ei roi gyda brechlynnau byw ac i bobl sy’n cymryd proffylacsis cyn-gysylltiad (PrEP). Gellir ei roi ar yr un pryd â’r brechlynnau MenB, HPV, hepatitis A a hepatitis B hefyd. 

Canllawiau

Mae argymhellion y rhaglen frechu gan y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) a pholisi Llywodraeth Cymru i’w gweld drwy ddilyn y dolenni isod.  

Adnoddau Clinigol

Cyfarwyddyd Grŵp Cleifion (PGDs) a phrotocolau  

Gellir dod o hyd i dempledi PGD ar gyfer brechlynnau ar y  dudalen Gwasanaeth Cyngor Meddyginiaethau Cymru (safle allanol).

Data a Goruchwyliaeth

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 26ain Hydref 2025