Brech M - Diogelwch ac effeithiolrwydd

Mae’r brechlyn MVA yn ddiogel. Mae’n bodloni’r holl safonau diogelwch. Unwaith y bydd brechlyn yn cael ei ddefnyddio, mae ei ddiogelwch yn parhau i gael ei fonitro.

Ydy’r brechlyn yn gweithio?

Dylai dos cyntaf y brechlyn roi’r lefel uchaf o amddiffyniad i chi tua phedair wythnos ar ôl i chi ei gael.

Efallai na fydd y brechlyn yn atal brech M yn llwyr, ond os byddwch chi’n cael y brechlyn, mae’n debygol y bydd eich symptomau’n ysgafnach.

Mae dau ddos yn rhoi amddiffyniad sy’n para’n hirach, a dyna pam ei bod hi’n bwysig cael y ddau ddos o’r brechlyn.

Ar ôl cael dau ddos o’r brechlyn, mae’r rhan fwyaf o bobl yn datblygu lefel dda o amddiffyniad rhag brech M. Gellir rhoi’r ail ddos o leiaf 28 diwrnod ar ôl eich dos cyntaf.

Hyd yn oed ar ôl dau ddos, dylech barhau i fod yn ymwybodol o risgiau a symptomau brech M gan nad oes yr un brechlyn 100% yn effeithiol. Dylech hefyd barhau i gael profion rheolaidd am heintiau a drosglwyddir yn rhywiol (STIs).

A ddylwn i gael y brechlyn os ydw i eisoes wedi cael brech M?

Gallwch chi gael eich brechu o hyd os ydych chi eisoes wedi cael haint brech M ac wedi gwella o’r haint. Nid yw cael eich heintio â brech M o’r blaen yn golygu na allwch gael eich heintio eto. Os ydych chi’n bodloni’r meini prawf, dylech chi gael cynnig y brechlyn MVA.

Oes unrhyw un na ddylai gael y brechlyn MVA?

Ychydig iawn o bobl na all gael y brechlyn MVA. Ni ddylech gael y brechlyn os ydych wedi cael adwaith difrifol (sy’n peryglu bywyd) i’r canlynol:

dos blaenorol o’r un brechlyn, neu
gynhwysyn yn y brechlyn.

Mae’r brechlyn yn cynnwys symiau bach iawn o brotein cyw iâr, benzonase, yn ogystal â’r gwrthfiotigau gentamicin a ciprofloxacin.

Siaradwch â’r sawl sy’n rhoi’r brechlyn i chi os ydych wedi cael adwaith alergaidd difrifol i’r brechlyn neu ei gynhwysion yn y gorffennol.

Os ydw i’n sâl, a ddylwn i gael y brechlyn?

Os ydych yn sâl, mae’n well aros nes eich bod wedi gwella cyn cael brechlyn. Nid yw annwyd neu fân salwch arall yn rheswm dros ohirio eich brechlyn.

Os oes gennych dymheredd uchel ac os ydych wedi bod mewn cyswllt agos â rhywun sydd â brech M wedi’i chadarnhau, efallai y bydd angen gwirio am arwyddion cynnar o haint brech M.

Os oes gennych amheuon, trafodwch hyn gyda’r unigolyn sy’n rhoi eich brechiad i chi.

Beth os ydw i’n cymryd meddyginiaethau eraill?

Dywedwch wrth eich meddyg neu nyrs am unrhyw feddyginiaethau rydych yn eu cymryd ar hyn o bryd neu wedi’u cymryd yn ddiweddar. Dylech hefyd ddweud wrthynt am unrhyw frechiadau eraill rydych wedi’u cael yn ddiweddar. Yn y rhan fwyaf o achosion, dylech fod yn iawn i gael y brechlyn.

Mae’r brechlyn yn ddiogel i bobl sy’n byw gyda HIV a’r rhai sy’n cymryd PrEP. Gallwch hefyd gael y brechlyn ar yr un pryd â brechlynnau pwysig eraill, yn cynnwys y rhai sy’n amddiffyn rhag y Feirws Papiloma Dynol (HPV), hepatitis A, hepatitis B a gonoroea.

Beth yw sgil-effeithiau’r brechlyn MVA?

Fel pob meddyginiaeth, gall brechlynnau achosi sgil-effeithiau. Mae’r rhan fwyaf o’r rhain yn ysgafn ac yn rhai tymor byr, ac ni fydd pawb yn eu cael. Dim ond am ychydig ddyddiau y dylai sgil-effeithiau cyffredin o’r brechlyn bara.

Mae sgil-effeithiau cyffredin yn cynnwys:

poen, cochni, chwyddo, caledwch neu gosi lle rhoddwyd y pigiad
cur pen/pen tost
poenau yn y cyhyrau neu boen yn y cymalau
teimlo’n sâl
blinder
teimlo’n oer a thwymyn, a
diffyg archwaeth.

Dylech chi aros am 15 munud cyn i chi yrru os ydych chi’n teimlo’n wanllyd ar ôl cael y brechiad.

Os cewch un o’r sgil-effeithiau a restrir uchod, gallwch orffwys a chymryd y dos arferol o barasetamol (dilynwch y cyngor yn y pecyn) i’ch helpu i deimlo’n well. Peidiwch â gyrru na defnyddio peiriannau os ydych yn teimlo’n sâl.

Os yw’r sgil-effeithiau’n para mwy nag ychydig ddyddiau, dylech siarad â gweithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Os oes gennych lid ar y croen atopig (math o ecsema), efallai y byddwch chi’n cael adwaith croen cryfach o’r brechlyn. Gall hyn gynnwys cochni, chwyddo a chosi. Efallai y byddwch hefyd yn cael symptomau cyffredinol eraill, fel pen tost/cur pen, poen yn y cyhyrau, a theimlo’n sâl neu’n flinedig. Gall cyflyrau croen hefyd ail ymddangos neu waethygu.

Gall sgil-effeithiau fod yn fwy cyffredin mewn pobl sydd wedi cael dos o hen frechlyn (byw) y frech wen o’r blaen.

I gael rhagor o wybodaeth am sgîl-effeithiau’r brechlyn:

Brechlyn MVA Imvanex

Ewch i wefan wefan MHRA Products (safle allanol, Saesneg yn unig). Teipiwch ‘Imvanex’ yn y blwch chwilio i ddod o hyd i wybodaeth a darllenwch y daflen wybodaeth i gleifion.

Brechlyn MVA Jynneos

Ewch i wefan FDA (safle allanol, Saesneg yn unig) i ddod o hyd i wybodaeth a darllenwch y daflen wybodaeth i gleifion ar-lein.

Os oes gennych gwestiynau neu bryderon ynghylch sgîl-effeithiau, gallwch ofyn i’r unigolyn sy’n rhoi’r brechlyn i chi, ymweld â wefan GIG 111 Cymru (safle allanol) neu gysylltu â GIG 111 Cymru drwy ffonio 111.

Yn anaml, gall pobl gael adwaith difrifol yn fuan ar ôl cael eu brechu, sy’n achosi anawsterau anadlu a gall beri iddynt lewygu. Gelwir hyn yn adwaith anaffylactig. Gall ddigwydd hefyd gyda meddyginiaethau eraill a bwyd. Mae’r adweithiau hyn yn hynod o brin, ac yn effeithio ar lai nag un mewn miliwn o bobl. Mae staff sy’n rhoi brechiadau wedi’u hyfforddi i reoli’r adweithiau hyn.

Gall pobl sy’n cael adwaith anaffylactig gael eu trin yn llwyddiannus ac fel arfer maent yn gwella o fewn ychydig oriau.  

A allaf i ddal i gael brech M os ydw i wedi cael fy mrechu?

Brechu yw un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o atal salwch difrifol o frech M. Nid oes unrhyw frechlyn 100% yn effeithiol, felly mae’n dal yn bwysig gwybod arwyddion a symptomau brech M, hyd yn oed os ydych chi wedi cael eich brechu.

I gael rhagor o wybodaeth am frech M, ewch i

Mae gen i ddermatitis atopig – alla i gael y brechlyn?

Dylech ddweud wrth y meddyg neu’r nyrs os oes gennych ddermatitis atopig, gan y gallai’r risg o sgîl-effeithiau o’r brechlyn MVA fod yn uwch.

Os oes gennych ddermatitis atopig, efallai y byddwch yn cael adweithiau croen cryfach i’r brechlyn, fel cochni, chwyddo a chosi. Efallai y byddwch hefyd yn cael sgîl-effeithiau eraill, fel cur pen/pen tost, poen yn y cyhyrau neu ludded. Gall cyflyrau croen hefyd ail ymddangos neu waethygu.

Rydw i’n HIV positif – alla i gael y brechlyn o hyd?

Gallwch chi gael y brechlyn os ydych chi’n HIV positif. Fodd bynnag, os oes gennych system imiwnedd wan iawn, efallai na fydd y brechlyn yn eich amddiffyn cystal. Rhowch wybod i’ch meddyg neu nyrs eich bod yn HIV positif.

Argymhellir osgoi gweithgaredd rhywiol risg uchel tan ar ôl eich ail ddos.

Beth os ydw i’n feichiog?

Os ydych chi’n feichiog, yn meddwl y gallech chi fod yn feichiog neu’n bwriadu cael baban, siaradwch â’ch meddyg neu nyrs cyn i chi gael y brechiad. Nid yw’r brechlyn MVA yn achosi’r frech wen na brech M, felly ni all ledaenu i faban yn y groth.

Gall brech M fod yn fwy difrifol yn ystod beichiogrwydd, ac mae risg hefyd o drosglwyddo brech M i’ch baban. Bydd eich meddyg neu nyrs yn eich helpu i ddeall manteision y brechlyn ac unrhyw risgiau posibl.

Rwy’n bwydo ar y fron, a ddylwn i gael y brechlyn o hyd?

Gallwch gael y brechlyn os ydych chi’n bwydo ar y fron. Mae’n annhebygol y bydd y brechlyn yn trosglwyddo i laeth eich bron.

Os cewch frech M, mae risg o drosglwyddo’r haint i’ch baban, a gall brech M fod yn fwy difrifol ymhlith babanod bach. Gall eich meddyg neu nyrs helpu i esbonio manteision cael y brechiad.

A ellir rhoi’r brechlyn MVA i blant?

Gall brech M fod yn fwy difrifol ymhlith plant, yn enwedig y rhai dan bump oed, felly argymhellir y brechlyn ar gyfer plant a babanod os ydynt ei angen. Mae’n ymddangos bod brechlynnau sy’n defnyddio’r feirws MVA yn gweithio’n dda iawn. Mae ganddynt hanes diogelwch derbyniol ymhlith plant bach, ac mae sgil-effeithiau tebyg i frechlynnau eraill ar gyfer babanod.

Mae’r brechlyn MVA hefyd wedi’i roi’n ddiogel i nifer o blant yn y DU sydd wedi bod mewn cyswllt â pherson â brech M.

Gellir cynnig y brechlyn i blant ar ôl iddynt gael eu hasesu gan weithiwr gofal iechyd proffesiynol.

Rwy’n teithio i ardal sydd wedi’i heffeithio gan frech M – oes angen y brechlyn arnaf?

Mae’r risg o ddal brech M yn isel i’r rhan fwyaf o deithwyr. Ar hyn o bryd nid yw brechlyn brech M yn cael ei argymell i’r rhan fwyaf o bobl sy’n teithio i wlad yr effeithir arni gan frech M. Bydd grwpiau sy’n gymwys i gael eu brechu yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf wrth i ragor o wybodaeth ddod ar gael.

Os ydych chi’n teithio i wlad neu ardal sydd wedi’i heffeithio gan frigiad o achosion parhaus o frech M, dylech chi gymryd gofal arbennig i’ch amddiffyn eich hun trwy osgoi cyffwrdd neu gyswllt rhywiol ag unrhyw un sy’n sâl neu sydd â brech. Am ragor o wybodaeth, ewch i wefan NaTHNaC am Brech M (safle allanol, Saesneg yn unig)

I weld y rhestr o wledydd y mae brech M yn effeithio arnynt, ewch i ewch i wefan Travel Health Pro (safle allanol, Saesneg yn unig). Gallwch hefyd wirio gwefan cyngor teithio tramor (safle allanol, Saesneg yn unig) i weld a yw’r wlad rydych chi’n ymweld â hi yn cael ei heffeithio gan frech M.

Os ydych chi wedi ymweld â gwlad sydd wedi’i heffeithio gan frech M yn ddiweddar, byddwch yn ymwybodol o symptomau brech M. Os byddwch chi’n datblygu smotiau, pothelli neu ddoluriau ymhen 21 diwrnod o ddod adref, arhoswch gartref a ffoniwch GIG 111 Cymru neu’ch meddyg teulu i gael cyngor. Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n dweud wrthyn nhw am eich hanes teithio diweddar.

A allaf gael y brechlyn brech M ar yr un pryd â brechlynnau eraill?

Gallwch. Gallwch gael y brechlyn brech M ar yr un pryd â brechlynnau pwysig eraill, gan gynnwys y rhai sy’n darparu amddiffyniad rhag HPV, hepatitis A, hepatitis B a gonoroea.

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 25ain Gorffennaf 2025