Gwybodaeth sgrinio ar gyfer unigolion Trawsryweddol ac Anneuaidd - Ynglŷn â sgrinio’r fron
Pwy: Rhai pobl rhwng 50 hyd at 70 oed (a dros 70 os ydych yn gofyn)
Pryd: Pob tair blynedd
Prawf: Mamogram (pelydr-X o’r frest)
Byddwch yn cael eich gwahoddiad cyntaf cyn eich pen-blwydd yn 53 oed.
Os cewch eich gwahodd i gael prawf sgrinio’r fron neu os ydych wedi gofyn i hyn gael ei wneud yn yr ysbyty, mae’n bwysig eich bod yn mynd i’r apwyntiad.
Gall sgrinio’r fron achub bywydau drwy ganfod canser yn gynnar.
Cysylltwch Bron Brawf Cymru (Need to link this contact page).
Beth mae angen i chi ei wybod am sgrinio’r fron
Os ydych wedi cofrestru fel benyw gyda’ch meddyg, byddwch yn cael eich gwahodd I apwyntiad sgrinio’r fron.
- Os ydych yn cael therapi oestrogen hirdymor, mae’n bosibl bod mwy o risg i chi ddatblygu canser y fron a dylech fynd i apwyntiad sgrinio pan gewch eich gwahodd.
- Os ydych wedi cael llawdriniaeth i adlunio eich bronnau (mewnblaniadau’r fron) rydym yn argymell eich bod yn mynd i’r apwyntiad sgrinio’r fron.
Os nad ydych wedi cofrestru fel benyw gyda’ch meddyg, ni chewch eich gwahodd i brawf sgrinio’r fron.
Os nad ydych wedi cael llawdriniaeth i adlunio eich bronnau (llawdriniaeth i ran uchaf y corff) neu os oes gennych fronnau o hyd, rydym yn argymell eich bod yn mynd i’ch apwyntiad sgrinio’r fron.
Bydd angen i chi siarad â’ch meddyg i drefnu iddo eich atgyfeirio i’r ysbyty neu glinig y fron. Nid Bron Brawf Cymru fydd yn gwneud hyn.
Mae’n bosibl y byddwn yn gwahodd pobl nad oes angen iddyn nhw gael prawf sgrinio’r fron. Os yw hyn yn berthnasol i chi neu os nad ydych yn siwˆ r, cysylltwch â Bron Brawf Cymru, a fydd yn gallu eich helpu.
Gwybodaeth gyffredinol
Rhowch wybod i Bron Brawf Cymru os hoffech chi apwyntiad ar ddechrau neu ar ddiwedd y clinig neu os hoffech gael eich sgrinio yn eich canolfan sgrinio’r fron agosaf.
Os ydych chi’n gwisgo rhwymyn (binder), mae ystafelloedd newid preifat ar gael fel y gallwch chi dynnu hwn cyn cael pelydr-X o’ch bron.
Os ydych chi’n poeni am fynd am brawf sgrinio’r fron neu os yw canser y fron yn rhedeg yn eich teulu siaradwch â’ch meddyg. Os ydych chi’n ei chael hi’n anodd siarad â’ch meddyg efallai y byddwch am gael cymorth gan rywun rydych chi’n ymddiried ynddo i wneud hyn ar eich rhan.
Eich dewis chi yw cymryd rhan mewn prawf sgrinio. Os nad ydych eisiau cael eich gwahodd i apwyntiad sgrinio’r fron, bydd angen i chi gysylltu â’ch swyddfa sgrinio’r fron agosaf, byddan nhw’n egluro wrthych sut i optio allan o brofion sgrinio.
Beth allwch chi ei wneud
Mae’n bwysig eich bod yn dod i adnabod sut mae eich bronnau yn edrych neu’n teimlo. Rydym yn deall y gallai hyn for yn anodd. Fodd bynnag, mae’n bwysig gan y bydd yn eich helpu i sylwi ar unrhyw newidiadau sy’n wahanoi. Er ei fod yn anghyffredin, gall pobl a gafodd eu rhoi yn y categori gwryw adeg eu geni gael canser y fron, felly mae’n bwysig bod pawb yn ymwybodol o’u bronnau/brest.
Yr arwyddion a’r symptomau y dylech edrych amdanyn nhw
- Newid ym maint neu yn siâp un o’r bronnau.
- Crych neu bant yn y croen.
- Newid yn lleoliad y deth (nipple) – efallai ei bod wedi troi i mewn neu’n pwyntio i gyfeiriad gwahanol.
- Lympiau, meinwe mwy trwchus neu fannau anwastad mewn un fron neu o dan y gesail.
- Rhedlif (discharge) neu waed o’r deth.
- Brech o gwmpas y deth.
- Chwydd dan eich cesail.
- Teimlad anghyfforddus neu boen mewn un fron sy’n wahanol i’r teimlad arferol.
Sut i wyrio’ch bronau
- Cyffyrddwch â’ch bronnau: ydych chi’n gallu teimlo unrhyw beth anarferol?
- Edrychwch am newidiadau: a oes unrhyw beth yn edrych yn wahanol?
- Gwiriwch unrhyw newidiadau gyda’ch meddyg.
Os byddwch yn sylwi ar unrhyw newidiadau, siaradwch â’ch meddyg ar unwaith.
Am fwy o wybodaeth, ewch i dudalen sgrinio’r bron.
Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 25ain Chwefror 2025