Gwybodaeth i ofalwyr a'r bobl y maent yn eu cefnogi - Gwneud penderfyniadau
Mae’n bwysig eich bod chi’n gwybod beth allwch chi ac na allwch chi ei wneud yn gyfreithiol i helpu rhywun i benderfynu a ydych am gymryd rhan mewn sgrinio ai peidio.
Gall y person wneud ei benderfyniadau ei hun
Os gall rhywun wneud ei benderfyniadau ei hunain am gymryd rhan mewn sgrinio, eu dewis nhw yw beth hoffent ei wneud. Gallant ddweud wrthych beth yw’r ffordd orau i chi ei cefnogi, a gallant newid ei meddwl unrhyw bryd.
Gall y person wneud ei benderfyniad ei hun weithiau
Os gall rhywun wneud ei benderfyniadau ei hunain weithiau, mae fframwaith cyfreithiol ar waith i wirio a yw’n gallu gwneud hyn. Gelwir y fframwaith cyfreithiol hwn yn Ddeddf Galluedd Meddyliol (Saesneg yn unig) (2005).
Os yw’r person yn gallu gwneud penderfyniadau pan ddaw i gael ei sgrinio, ei dewis nhw yw’r hyn yr hoffai ei wneud. Gallant ddweud wrthych beth yw’r ffordd orau i chi ei cefnogi, a gallant newid ei meddwl unrhyw bryd.
Ni all y person wneud penderfyniadau drosto’i hun
Os na all rhywun wneud penderfyniadau drosto’i hunain, mae fframwaith cyfreithiol yn ei le i wirio hyn. Gelwir y fframwaith cyfreithiol hwn yn Ddeddf Galluedd Meddyliol (Saesneg yn unig) (2005).
Os ydych yn cefnogi rhywun na allant wneud penderfyniadau, rydym yn eich cynghori’n gryf i gysylltu â’r gwasanaeth sgrinio cyn cymryd rhan. Gall y gwasanaeth drafod unrhyw anghenion unigol a rhoi cyngor i chi ar y dogfennau y mae’n rhaid i chi eu darparu.
Os na all y person wneud y penderfyniad i gymryd rhan mewn sgrinio drosto’i hunain, gall y dewis ond ei wneud ar ei rhan os:
- bod gan y person atwrneiaeth arhosol ar gyfer iechyd a llesiant yn ei lle, a
- bydd staff sgrinio yn gallu rhoi cyngor ar sut y gellir dod i benderfyniad ‘lles pennaf’. Rhaid i chi gysylltu â ni cyn cymryd rhan mewn sgrinio er mwyn i ni allu trafod hyn gyda chi.
Os na all y person wneud y penderfyniad i gymryd rhan mewn sgrinio drostynt ei hunain, ni fyddwn yn gallu ei sgrinio heb gyrraedd atwrneiaeth arhosol ar gyfer iechyd a llesiant neu benderfyniad ‘lles pennaf’ a’i gofnodi.
Atwrneiaeth arhosol (LPA) ar gyfer iechyd a llesiant
Os oes gennych atwrneiaeth arhosol ar gyfer iechyd a llesiant yr unigolyn yr ydych yn gofalu amdano a’i fod wedi cael cynnig apwyntiad sgrinio, rhaid i chi ddod â’r ddogfen Atwrneiaeth Arhosol i’w apwyntiad. Bydd angen i chi hefyd ddod â’ch prawf hunaniaeth ffotograffig, fel pasbort dilys neu drwydded yrru â llun.
Mae’n bosibl y byddwch wedi cael cod actifadu sy’n cysylltu â’ch cyfrif atwrneiaeth arhosol. Fodd bynnag, ni allwn warantu bod WiFi ar gael ym mhob clinig sgrinio. Os na allwch rannu’r ddogfen Atwrneiaeth Arhosol â ni, efallai y bydd angen i chi aildrefnu’r apwyntiad oherwydd efallai na fyddwn yn gallu sgrinio’r person hebddi.
Os oes gennych unrhyw gwestiynau am gefnogi rhywun na all wneud y penderfyniad i gymryd rhan mewn sgrinio drosto’i hunain, mae’n bwysig eich bod yn cysylltu â’r rhaglen sgrinio cyn cymryd rhan.
I gael rhagor o wybodaeth am y Ddeddf Galluedd Meddyliol, ewch i Gofal Cymdeithasol Cymru.
Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 11eg Chwefror 2026