Neidio i'r cynnwys

Brechlyn eryr - Gwybodaeth eryr i weithwyr iechyd proffesiynol

Ar 1 Medi 2013, cyflwynodd Cymru raglen frechu’r eryr ar gyfer pobl 70-79 oed. Cyflwynwyd y rhaglen fesul cam, gan ddechrau gyda’r rhai a oedd yn 70 a 79 oed yn y flwyddyn gyntaf. O 1 Ebrill 2019, daeth unigolion a oedd yn 70 oed ac nad oeddent wedi cael brechlyn yr eryr o’r blaen yn gymwys. Maent yn parhau i fod yn gymwys hyd at eu pen-blwydd yn 80 oed.   

Diweddariadau i raglen brechu rhag yr eryr GIG Cymru 

NNewidiadau allweddol o 1 Medi 2023 

Ehangodd GIG Cymru’r cymhwysedd ar gyfer brechlyn yr eryr Shingrix® i gynnwys: 

  • Pob unigolyn difrifol imiwnoataliedig sy’n 50 oed a hŷn, heb derfyn oedran uchaf. Rhoddwyd blaenoriaeth i’r grŵp hwn gael brechiad dal i fyny yn ystod y flwyddyn gyntaf.  
  • Unigolion imiwnogymwys o 60 oed (70 oed yn flaenorol), i’w gyflwyno’n raddol dros 10 mlynedd.  

Mae angen dau ddos o Shingrix® ar bob unigolyn cymwys.  

Penderfynwyd bod angen dull graddol i newid o’r rhaglen Zostavax® a gynigwyd fel mater o drefn i unigolion 70 oed, i’r rhaglen Shingrix® a gynigir fel mater o drefn i unigolion 60 oed. Mae’r tabl isod yn rhoi trosolwg o’r dull graddol. 

Trosolwg o’r rhaglen frechu rhag yr eryr fesul cam o 1 Medi 2023:  
Cyfnodau gweithredu  Hyd Cymwys ar gyfer y dos cyntaf 
Cam un 1 Medi 2023 i 31 Awst 2028 (5 mlynedd)   Dylai’r rhai sy’n troi’n 65 neu’n 70 oed yn ystod y cyfnod hwn gael eu galw i mewn ar/ar ôl eu pen-blwydd yn 65 neu’n 70 oed*   
Cam dau 1 Medi 2028 i 31 Awst 2033 (5 mlynedd)   Dylai’r rhai sy’n troi’n 60 neu’n 65 oed yn ystod y cyfnod hwn gael eu galw i mewn ar/ar ôl eu pen-blwydd yn 60 neu 65*   
Cynnig arferol parhaus   1 Medi 2033 ymlaen    Dylai’r rhai sy’n troi’n 60 oed gael eu galw i mewn ar/ar ôl eu pen-blwydd yn 60 oed*  

*mae’r rhai a ddaeth yn gymwys, ac a fethodd gael eu brechu, yn parhau’n gymwys tan eu pen-blwydd yn 80 oed.  

Newidiadau allweddol o fis Awst 2025 

Ym mis Mehefin 2025, cafodd Llywodraeth Cymru (safle allanol) gyngor gan y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (safle allanol) (JCVI) i ehangu cymhwysedd brechlyn rhag yr eryr ymhellach. O fis Awst 2025 ymlaen, bydd y brechlyn rhag yr eryr yn cael ei gynnig i’r canlynol: 

  • pob unigolyn difrifol imiwnoataliedig sy’n 18 oed a hŷn (50 oed a hŷn yn flaenorol).   

Y rhaglen frechu rhag yr eryr bresennol yng Nghymru 

Yng Nghymru, cynigir y rhaglen frechu rhag yr eryr fel a ganlyn:  

  • Brechiad arferol 
    Mewn dull graddol gan ddechrau gyda’r rhai sy’n troi 65 neu 70 – gweler isod am ragor o wybodaeth. 
  • Ar gyfer unigolion ag imiwnedd gwan (yn ddifrifol imiwnoataliedig). 
    50 oed a throsodd heb unrhyw derfyn oedran uchaf. Diffinnir unigolion yn ddifrifol imiwnoataliedigataliedig yn y Llyfr Gwyrdd, pennod 28a am yr eryr ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol) .

DS: Dylid cynnig dau ddos o Shingrix® i unigolion sydd wedi cael y brechlyn Zostavax® o’r blaen ac sydd yn ddiweddarach yn mynd yn ddifrifol imiwnoataliedig.  

Nid oes angen ailadrodd y cwrs os yw unigolyn eisoes wedi cael dau ddos o Shingrix® ac yna’n mynd yn ddifrifol imiwnoataliedig. I gael manylion pellach, cyfeiriwch at Gwestiwn 10 ar y t safle SharePoint cwestiynau cyffredin yr eryr. 

Rydym ar hyn o bryd yng ngham 1 y rhaglen frechu’r Eryr.  

Mae’r tabl isod yn crynhoi’r unigolion sy’n gymwys i gael y brechlyn rhag yr eryr:  
Oedran yr unigolyn ar neu ar ôl 1 Medi bob blwyddyn o 2023 tan 2028 A yw’r unigolyn yn ddifrifol imiwnoataliedig?
 Pryd fyddan nhw’n cael y dos 1af o’r brechlyn Shingrix®?  

 Pryd fyddan nhw’n cael y dos 2il o’r brechlyn Shingrix®?  
Wedi troi yn 65 neu 70 mlynedd^

(ar/ar ôl 1 Medi bob blwyddyn o 2023 i 2028)   
 Nac ydy  65 oed   
  
70 oed  		Rhwng 6 a 12 mis ar ôl y dos cyntaf  
71 – 79 oed nad ydynt wedi cael brechlyn yr eryr   Nac ydy   Mae unigolion 70-79 oed yn gymwys tan eu pen-blwydd yn 80 oed^^  Rhwng 6 a 12 mis yn dilyn y dos cyntaf ^^^  
18 oed a hŷn (dim terfyn oedran uchaf)  Ydy^^^^      Ar neu ar ôl eu pen-blwydd yn 18 oed   Rhwng 8 wythnos a 6 mis ar ôl y dos cyntaf ^^^^^  

^ Os yw unigolyn eisoes yn 65 oed neu’n hŷn ond heb fod yn 80 oed eto yn ystod cam un, gall Practisiau Meddygon Teulu ddarparu’r brechlyn ar hap os yn bosibl. 

^^ Mae pob unigolyn imiwnogymwys yn parhau i fod yn gymwys ar gyfer y brechlyn rhag yr eryr tan ei ben-blwydd yn 80 oed.  

^^^ Pan fydd unigolyn wedi troi’n 80 oed ar ôl ei ddos cyntaf o Shingrix®, dylid darparu ail ddos cyn pen-blwydd yr unigolyn yn 81 oed er mwyn gwblhau’r cwrs. 

^^^^ Crynhoir yr unigolion y dylid cynnig Shingrix® iddynt ymhlith y grŵp oedran hwn ym mhennod 28a yn y Llyfr Gwyrdd am eryr (herpes zoster) ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol). 

^^^^^ Unwaith y bydd unigolion sydd ag imiwnedd gwan iawn wedi derbyn 2 ddos o Shingrix®, ni fydd angen eu hail-frechu. 

Cam 2 (1 Medi 2028 tan 31 Awst 2033):  

Yn ystod Cam 2, dylid cynnig Shingrix® i’r rhai sy’n troi’n 60 a 65. Bydd Shingrix® hefyd yn parhau i fod ar gael i unigolion imiwnogymwys cymwys nad ydynt wedi cael eu brechu hyd nes y byddant yn 80 oed. 

Bydd Shingrix® yn parhau i gael ei gynnig i unigolion difrifol imiwnoataliedig o 18 oed ymlaen. Dylai unigolion dros 18 oed sy’n cael diagnosis o imiwnoataliaeth difrifol gael eu brechu â Shingrix® os nad ydynt eisoes wedi cael eu brechu. Dylid gwahodd yr unigolion hyn i gael eu brechu cyn pen 12 wythnos o ddod yn gymwys (fel yr amlinellir ym mhennod 28a yn y Llyfr Gwyrdd am eryr (herpes zoster) ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol) a newidiadau i frechiadau yn erbyn yr eryr ar wefan Llywodraeth Cymru (safle allanol)).   

Cynnig rheolaidd o 1 Medi 2033:   

O 1 Medi 2033, bydd Shingrix® yn cael ei gynnig fel mater o drefn i:  

  • bob unigolyn imiwnogymwys yn 60 oed, ac  
  • unigolion cymwys difrifol imiwnoataliedig sy’n 18 oed neu’n hŷn.    

Mae rhagor o wybodaeth am gymhwysedd i gael brechlyn yr eryr i’w chael yn yr adran Arweiniad isod.    

Y brechlyn 

  • Mae Shingrix® ar wefan EMC (safle allanol) yn frechlyn nad yw’n fyw. 
  • Mae angen dau ddos ​​o Shingrix. Mae’r rhan fwyaf o bobl yn cael cynnig yr ail ddos ​​o Shingrix o leiaf 6 i 12 mis ar ôl y dos cyntaf. Fodd bynnag, dylai unigolion difrifol imiwnoataliedig gael eu hail ddos o Shingrix wyth wythnos ar ôl eu dos cyntaf.   
  • Dylid rhoi Shingrix® drwy bigiad mewngyhyrol, yn ddelfrydol yng nghyhyr deltoid y fraich uchaf. Ni argymhellir ei weinyddu’n isgroenol. 

Shingrix® yw’r unig frechlyn sydd ar gael ar gyfer rhaglen yr eryr.   

Ceir rhagor o wybodaeth am y brechlyn yn y Llyfr Gwyrdd Pennod 28a am yr eryr (safle allanol).

Crynodeb o nodweddion y cynnyrch   

Mae’n bwysig rhoi gwybod am adweithiau niweidiol a amheuir ar ôl awdurdodi’r cynnyrch meddyginiaethol. Mae’n galluogi’r cydbwysedd budd/risg y cynnyrch meddyginiaethol i gael ei fonitro’n barhaus. Dylech roi gwybod am adweithiau niweidiol a amheuir i frechlynnau a meddyginiaethau ar-lein yn wefan Yellow Card (Safle allanol), drwy lawrlwytho ap y Cerdyn Melyn, neu drwy ffonio 0800 731 6789 (dydd Llun i ddydd Gwener, 9yb i 5yp). 

Mae canllawiau yn y Llyfr Gwyrdd, Pennod 28a am yr eryr ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol) yn disodli’r SmPC.  

Mae’r amserlen imiwneiddio rheolaidd gyflawn yn cynnwys gwybodaeth am frechiadau arferol ac anarferol. 

Cyd-weinyddu brechlynnau  

Nid yw Shingrix® yn frechlyn byw. Gellir ei roi ar yr un pryd â brechlynnau eraill, yn cynnwys y brechlyn niwmococol (PPV-23). Fodd bynnag, mae twymyn a chryndod wedi cael eu hadrodd yn fwy cyffredin pan roddir Shingrix® ar yr un pryd â PPV-23. 

Arweiniad

Mae argymhellion y rhaglen frechu gan y Cydbwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) a pholisi Llywodraeth Cymru i’w gweld yn y dolenni isod. 

Cydbwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol) – darllenwch gyhoeddiadau a datganiadau JCVI; chwiliwch e.e. Herpes zoster.

Cylchlythyrau Iechyd Cymru a llythyrau Llywodraeth Cymru

Adnoddau a gwybodaeth glinigol

Cyfarwyddiadau grŵp cleifion (PGDs)

Gellir dod o hyd i dempledi brechlyn PGD a Dogfennau Cynghori ar gyfer Cymru ar dudalen Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru (safle allanol).  

Rhagor o adnoddau a gwybodaeth clinigol

Data a gwyliadwriaeth

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 27ain Awst 2025