Brechiad y pas (pertwsis) - Brechiad y pâs yn ystod beichiogrwydd

Gall pob menyw feichiog gael y brechlyn o wythnos 16 o’u beichiogrwydd. Mae’n well cael y brechlyn rhwng 16 a 32 wythnos o feichiogrwydd. Er y gallwch gael y brechlyn ar ôl 32 wythnos, efallai na fydd yn rhoi’r un lefel o amddiffyniad i’ch baban. Mae hyn oherwydd ei bod yn cymryd amser i’r brechlyn weithio. Mae’n bwysig cael eich brechu ym mhob beichiogrwydd, hyd yn oed os ydych wedi cael y brechlyn o’r blaen.

Os na chawsoch chi frechlyn y pas tra’r oeddech chi’n feichiog, gallwch chi ei gael o hyd yn yr wyth wythnos ar ôl yr enedigaeth (hyd nes y bydd eich plentyn yn cael ei ddos ​​arferol cyntaf). Bydd hyn yn eich amddiffyn a gall eich atal rhag trosglwyddo’r pas i’ch baban, er na fydd yn amddiffyn y baban yn uniongyrchol. Os ydych yn bwydo ar y fron, nid oes tystiolaeth o unrhyw risg i’r baban o ganlyniad i gael y brechlyn.

Yn wyth wythnos oed, bydd angen i’ch baban ddechrau cael brechiadau ar gyfer y pas fel rhan o gynllun imiwneiddio plentyndod arferol y GIG. Cynigir brechlyn y pas i bob baban fel rhan o amserlen frechu arferol y GIG.

Mae’r amserlenni imiwneiddio arferol ar gyfer Cymru yn rhoi manylion ynghylch pryd y disgwylir i’ch plentyn gael ei frechiadau.

Os ydych chi’n feichiog, gallwch helpu i ddiogelu eich baban rhag y clefyd difrifol hwn yn ystod wythnosau cyntaf ei fywyd drwy gael eich brechu.

Mae’r rhaglen frechu wedi bod ar waith ers 2012 ac mae’n effeithiol iawn o ran amddiffyn babanod rhag y pas o’u geni.

Mae’n bwysig eich bod yn cael brechlyn y pas cyn gynted â phosibl ar ôl i chi ddod yn gymwys o wythnos 16 eich beichiogrwydd.

Bydd yr amddiffyniad y bydd eich baban yn ei gael o ganlyniad i chi’n cael y brechlyn yn pylu, felly mae’n bwysig eich bod yn mynd â’ch baban i gael ei frechiadau arferol.

Mae babanod yn cael cynnig brechlyn y pas fel rhan o’u hamserlen imiwneiddio plant sy’n dechrau pan fyddant yn wyth wythnos oed. Mae’n bwysig eu bod yn cael cynnig yr holl frechiadau ar gyfer y pas er mwyn cwblhau’r amserlen lawn i gael lefel dda o amddiffyniad.

Mae’n bwysig cael eich brechu rhag y pas bob tro y byddwch yn feichiog.

Bydd yr imiwnedd a gewch o’r brechlyn yn trosglwyddo i’ch baban drwy’r brych. Mae’r brych y tu mewn i’ch croth ac mae’n cysylltu eich cyflenwad gwaed chi â’ch baban yn y groth. Bydd yr imiwnedd hwn yn helpu i ddiogelu eich baban yn ystod yr ychydig wythnosau cyntaf o fywyd pan fydd fwyaf agored i niwed, hyd nes ei fod yn ddigon hen i gael brechlyn y pas cyntaf pan fydd yn wyth wythnos oed.

Mae’r brechlyn hefyd yn eich amddiffyn rhag cael y pas ac yn lleihau’r risg y byddwch yn ei drosglwyddo i’ch baban.

Nid oes brechlyn unigol sy’n atal babanod rhag cael y pas. Mae pob brechlyn y pas hefyd yn cynnwys difftheria a thetanws. Yn dibynnu ar ba frechlyn a gynigir i chi, gall rhai gynnwys polio hefyd. Dyma’r brechlynnau sy’n cael eu rhoi yn ystod beichiogrwydd:

• ADACEL® (Saesneg yn unig)
• Boostrix-IPV ® (Saesneg yn unig), neu
• Repevax® (Saesneg yn unig).

Os oes gennych chi blant ifanc eraill, mae’n bwysig gwneud yn siŵr eu bod nhw’n gyfredol o ran eu brechiadau. Bydd hyn yn helpu i’w hatal rhag cael y pas a’i drosglwyddo i’ch baban newydd.

Mae’r amserlenni imiwneiddio arferol ar gyfer Cymru yn rhoi manylion ynghylch pryd y disgwylir i’ch plentyn gael ei frechiadau.

Nid oes tystiolaeth bod y brechlyn a gynigir yn ystod beichiogrwydd yn risg i fenywod beichiog, y beichiogrwydd neu’r baban. Nid yw’n frechlyn byw, felly ni allwch gael y pas ohono.

Mae’r brechlyn a gewch wedi’i gymeradwyo gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA). Mae astudiaethau’n dangos nad oes unrhyw risgiau i feichiogrwydd yn cael eu hachosi gan y brechlyn. Mae cyfraddau babanod normal, iach yr un fath ar gyfer menywod sydd wedi’u brechu a heb eu brechu.

Mae’r brechlyn yn hynod effeithiol ac mae ganddo hanes diogelwch rhagorol. Rhoddir miliynau o ddosau ledled y byd.

Nid oes ffordd well na’r brechiad o amddiffyn eich baban rhag y pas yn ystod wythnosau cyntaf ei fywyd. Bydd yr imiwnedd a gewch o’r brechlyn yn trosglwyddo i’ch baban drwy’r brych. Mae’r brych y tu mewn i’ch croth ac mae’n cysylltu eich cyflenwad gwaed chi â’ch baban yn y groth.

Efallai bod eich amddiffyniad (trwy naill ai gael y pas neu gael eich brechu pan oeddech yn ifanc) wedi pylu. Hyd yn oed os ydych yn bwriadu bwydo ar y fron, nid oes digon o amddiffyniad rhag y pas yn cael ei drosglwyddo yn llaeth y fron i amddiffyn eich baban.

Mae cael eich brechu yn lleihau eich risg o gael eich heintio â’r pas a’r risg o drosglwyddo’r pas i’ch baban.

Brechu yw un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o atal salwch difrifol o’r pas. Nid oes unrhyw frechlyn 100% yn effeithiol, felly mae’n dal yn bwysig gwybod arwyddion a symptomau’r pas, hyd yn oed os ydych chi neu eich plentyn wedi cael eich brechu.

I gael rhagor o wybodaeth am y pas ewch i GIG 111 Cymru.

Fel pob meddyginiaeth, gall brechlynnau achosi sgîl-effeithiau. Mae’r rhan fwyaf o’r rhain yn ysgafn ac nid ydynt yn para’n hir, ac nid yw pawb yn eu cael. Dim ond diwrnod neu ddau ddylai’r sgîl-effeithiau mwyaf cyffredin bara.

Sgîl-effeithiau cyffredin: 

Rhai o’r sgîl-effeithiau mwyaf cyffredin yn ystod y diwrnod neu ddau cyntaf yw:

• chwyddo, cochni neu dynerwch lle cawsoch y brechlyn
• pen tost/cur pen
• dolur rhydd
• poenau yn y corff neu wendid yn y cyhyrau
• blinder, a
• theimlo’n sâl.

Sgîl-effeithiau prin iawn  

Mae adweithiau alergaidd difrifol yn brin iawn. Gall y rhain gynnwys:

• brech a all gosi neu ffurfio pothelli
• tafod neu wefusau glas
• llygaid ac wyneb chwyddedig
• anhawster wrth anadlu neu lyncu, a
• phendro neu golli ymwybyddiaeth.

Gall adweithiau fel hyn ddigwydd cyn i chi adael eich practis meddyg teulu. Fodd bynnag, os cewch unrhyw un o’r symptomau hyn ar unrhyw adeg ar ôl cael y brechiad, dylech gysylltu â meddyg ar unwaith.

Mae adroddiadau am yr holl sgîl-effeithiau i’w gweld ar y daflen wybodaeth i gleifion ar gyfer y brechlyn. I gael rhagor o wybodaeth am sgîl-effeithiau, ewch i:

• ADACEL® (Saesneg yn unig)
• Boostrix-IPV® (Saesneg yn unig), neu
• Repevax® (Saesneg yn unig).

Os bydd eich symptomau chi neu eich plentyn yn gwaethygu neu os ydych yn bryderus, cysylltwch â GIG 111 Cymru drwy ffonio 111, neu cysylltwch â’ch practis meddyg teulu. Mae galwadau i GIG 111 Cymru am ddim o linellau tir a ffonau symudol.

Gallwch roi gwybod am sgîl-effeithiau posibl brechlynnau a meddyginiaethau drwy’r Cynllun Cerdyn Melyn. Gallwch wneud hyn ar-lein yn Yellow Card (Saesneg yn unig), drwy lawrlwytho ap y Cerdyn Melyn, neu drwy ffonio llinell gymorth y cynllun ar 0800 731 6789 (Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm).