Cynllun Cyn-ysgol Iach a Chynaliadwy (HSPSS)

Mae’r dystiolaeth yn dweud wrthym y gall lleoliadau blynyddoedd cynnar greu amgylchedd cadarnhaol, diogel a meithringar sy’n hyrwyddo gwell canlyniadau datblygiadol, addysgol ac emosiynol i fabanod a phlant. Mae’r Cynllun Cyn-ysgol Iach a Chynaliadwy (HSPSS) wedi’i gynllunio i gefnogi lleoliadau’r blynyddoedd cynnar i greu amgylcheddau sy’n dylanwadu ar iechyd, llesiant ac ymddygiadau cynaliadwy plant. Lansiwyd y Cynllun Cyn-ysgol Iach a Chynaliadwy (HSPSS) yn genedlaethol yn 2011 ar gyfer pob lleoliad gofal plant yng Nghymru. Mae’n ymestyn rhaglen hirsefydlog Rhwydwaith Ysgolion sy’n Hyrwyddo Iechyd a Lles Cymru (WNHWPS), a elwid gynt yn Rhwydwaith Cynlluniau Ysgolion Iach Cymru (WNHSS). Darperir yr HSPSS, ochr yn ochr â’r WNHSS, ym mhob ardal awdurdod lleol yng Nghymru.

Mae iechyd yn dibynnu ar amgylchedd cynaliadwy: sef aer glân, dŵr diogel, bioamrywiaeth a hinsawdd sefydlog, ac felly rhaid i gamau gweithredu sydd wedi’u bwriadu i gefnogi iechyd hefyd gefnogi’r amgylchedd a bod yn gynaliadwy. Felly mae datblygu dealltwriaeth o’r cysylltiadau rhwng iechyd a chynaliadwyedd o fewn lleoliadau blynyddoedd cynnar yn bwysig. Mae hyn hefyd yn adlewyrchu ein hymrwymiad i ddatblygiad cynaliadwy a’r nodau llesiant a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015.

Beth yw fframwaith HSPSS?

Mae fframwaith HSPSS yn darparu dull strwythuredig, lleoliad cyfan gyda dangosyddion clir ar gyfer pedwar agwedd gyson ar ymarfer, sef: Arweinyddiaeth a Chyfathrebu, Cynllunio a Chyflenwi, Ethos ac Amgylchedd, a Chynnwys Teuluoedd a’r Gymuned.

Ystyrir y rhain yn ystod cyfnod Rhagarweiniol, ac yna ar draws saith agwedd thematig ar iechyd a llesiant:

• Maeth ac Iechyd y Geg
  Gweithgarwch Corfforol a Chwarae Actif
  Llesiant Emosiynol a Meddyliol gan gynnwys Perthnasoedd
  Amgylchedd
  Diogelwch
  Hylendid
  Iechyd a Llesiant yn y Gweithle

Mae’r fframwaith yn cyd-fynd â’r canlynol:

• Arolygiaeth Gofal Cymru
• Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn
• Cwricwlwm NYTH/NEST i Gymru
• Dechrau’n Deg
• Estyn
• Y Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant
• Rheoleiddiedig i blant hyd at 12 oed (SGC)
• Cynllun Gwên
• Cymru Iach ar Waith

Pa osodiadau yr ydym yn gweithio gyda nhw?

Mae’r Cynllun Cyn-ysgol Iach a Chynaliadwy (HSPSS) yn gweithio gydag ystod eang o leoliadau blynyddoedd cynnar ledled Cymru gan gynnwys lleoliadau Dechrau’n Deg, Meithrinfeydd, Cylchoedd Meithrin, gwarchodwyr plant, gofal sesiynol/grwpiau chwarae.

Sut y gall fy lleoliad gymryd rhan?

Anogir pob lleoliad cyn-ysgol yng Nghymru i ymgysylltu â’r HSPSS. P’un a ydych chi newydd ddechrau neu’n adeiladu ar waith presennol, mae cymorth ar gael i chi. Cysylltwch â’ch cydlynydd Cyn-ysgol lleol.