Menter Adroddiad Statws Tegwch Iechyd Cymru (WHESRi)

Beth yw WHESRi?

Menter Adroddiad Statws Tegwch Iechyd Cymru (WHESRi) oedd yr Adroddiad Statws Tegwch Iechyd cyntaf i gael ei sefydlu’n genedlaethol, gan ddefnyddio fframwaith arloesol Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) (Saesneg yn unig). Mae’r fenter yn darparu Memorandwm Dealltwriaeth a adnewyddwyd ym mis Chwefror 2024, rhwng Swyddfa Ranbarthol Sefydliad Iechyd y Byd dros Ewrop a Llywodraeth Cymru, gan ganolbwyntio ar gyflymu’r cynnydd tuag at adeiladu Cymru ac Ewrop iachach, mwy cyfartal a llewyrchus.

Nod cyffredinol y fenter, a sefydlwyd yn 2020, yw rhoi darlun deinamig cyfoes o anghydraddoldebau iechyd, eu baich, penderfynyddion a pholisïau cysylltiedig yng Nghymru, er mwyn llywio datrysiadau a blaenoriaethu buddsoddi, yn ogystal â hwyluso deialog polisi a gweithredu ar draws llywodraeth gyfan a chymdeithas gyfan tuag at Gymru Iachach, Fwy Cyfartal a Llewyrchus.

Gwnaed hyn drwy greu adroddiadau gwreiddiol sy’n cynnwys:

Rhoi tegwch iechyd wrth galon ymateb ac adferiad cynaliadwy COVID-19: Adeiladu bywydau llewyrchus i bawb yng Nghymru
Dylanwadu ar y Bwlch Iechyd yng Nghymru: Papur trafod dadansoddiad dadelfennu
Roedd yr adroddiadau hyn yn taflu goleuni ar yr anghydraddoldebau amlwg a brofwyd yng Nghymru, cyn ac yng nghamau cynnar y pandemig COVID-19.

Symud ymlaen

Eirioli dros degwch iechyd yw prif amcan y WHESRi, yn y dyfodol rydym yn bwriadu gwneud hyn trwy waith ein presenoldeb ar y we, h.y. y dudalen ar gyfer datrysiadau tegwch iechyd, hwyluso a chynnal gweminarau gyda’n partneriaid yn Rhwydwaith Iechyd Cyhoeddus Cymru a thrwy gydweithio â rhanddeiliaid ehangach.

Rydym yn hwyluso ac yn cynnal gweminarau gyda’n partneriaid yn Rhwydwaith Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae pynciau hanesyddol sy’n canolbwyntio wedi cynnwys y Ddeddf Gofal Gwrthgyfartal, Tegwch Rhywedd a Deall y Bwlch Iechyd.
Rydym yn cydweithio â rhanddeiliaid mewnol ac allanol ar draws pob sector i gyflwyno’r achos dros degwch iechyd.

Ar gyfer pwy mae WHESRi?

Mae’r fenter wedi’i bwriadu ar gyfer ystod eang o benderfynwyr, gan gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i’r:

Rhai sy’n llunio polisi mewn llywodraeth genedlaethol a lleol
Uwch arweinwyr ar draws pob gwasanaeth cyhoeddus, megis y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG), y rhai sydd â
chyfrifoldebau iechyd cyhoeddus, cynllunwyr a rheolwyr
Cymunedau lleol, sefydliadau trydydd sector a phreifat
Academyddion, ymchwilwyr a myfyrwyr

Rhanddeiliaid eraill y mae eu rôl yn cael effaith ar iechyd, llesiant a thegwch.

Animeiddiadau WHESRi

Mae’r tîm wedi creu cyfres o animeiddiadau sy’n tynnu sylw at raglen waith WHESRi, sy’n adeiladu ar y Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth rhwng Llywodraeth Cymru a Swyddfa Ranbarthol Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd.

Mae animeiddiad cyntaf y gyfres yn rhoi trosolwg o’r fenter a’r defnydd o fframwaith arloesol Sefydliad Iechyd y Byd, a hynny trwy roi enghreifftiau o anghydraddoldebau iechyd yng Nghymru wedi’u mapio i’r pum amod hanfodol, ac mae’n tynnu sylw at Gymru fel un o’r safleoedd arloesi byw cyntaf ar gyfer tegwch iechyd a buddsoddiad ar gyfer iechyd a llesiant yn Rhanbarth Ewropeaidd Sefydliad Iechyd y Byd.

Mae’r ail yn dangos prif ganfyddiadau’r adroddiad cyntaf, ‘Rhoi tegwch iechyd wrth galon ymateb ac adferiad cynaliadwy COVID-19: Adeiladu bywydau llewyrchus i bawb yng Nghymru’ ac mae’n canolbwyntio ar effeithiau ehangach y pandemig, y rhai sy’n llai amlwg ar yr olwg gyntaf, ar ystod o faterion gan gynnwys:

Tlodi, amddifadedd ac allgáu cymdeithasol
Diweithdra, addysg a’r gagendor digidol
Amodau tai a gwaith niweidiol, a thrais a throseddu

Mae hefyd yn tynnu sylw at yr effaith anghymesur y mae coronafeirws wedi’i chael, ac yn ei chael, ar grwpiau penodol fel plant a phobl ifanc, menywod, gweithwyr allweddol a lleiafrifoedd ethnig.

Gwybodaeth ddefnyddiol a darllen pellach

Gweld yr holl ddeunyddiau cyfeirio sy’n gysylltiedig â WHESRi.