Dull System Gyfan ar gyfer pwysau iach

Gwyliwch y fideo isod i ddysgu mwy am y Dull System Gyfan yng Nghymru:

Sefyllfa Gordewdra yng Nghymru

Mae gordewdra a gorbwysedd yn heriau iechyd sylweddol yng Nghymru. Ar hyn o bryd, mae 61% o oedolion yn byw gyda thros bwysau, a 24% yn byw gyda gordewdra. Mae’r sefyllfa’n debyg i blant—mae gan Gymru’r gyfradd uchaf yn y DU, gyda thua 25% o blant yn profi dros bwysau neu’n ordew erbyn iddynt ddechrau’r ysgol. Mae gordewdra yn anodd ei wrthdroi hyd yn oed yn ystod plentyndod, ac mae ein tebygolrwydd o brofi dros bwysau neu ordewdra yn cynyddu wrth i ni fynd yn hŷn.

Cysylltiadau â chyflyrau iechyd eraill

Mae mynd dros ein pwysau ac yn ordew yn cynyddu ein risg o sawl cyflwr iechyd megis diabetes, clefyd y galon, canser a strôc a gall waethygu effaith cyflyrau eraill fel arthritis. Mae mynd i’r afael â gordewdra yn gynnar yn hanfodol er mwyn atal y problemau hyn a chefnogi iechyd cyffredinol ein cymunedau.  

Beth ydym ni’n ei wneud yng Nghymru?

Yn 2019 lansiodd Llywodraeth Cymru eu strategaeth Pwysau Iach: Cymru Iach i atal a lleihau gordewdra. Mae gan y strategaeth hirdymor hon ffocws craidd o arweinyddiaeth a galluogi newid trwy ddull seiliedig ar systemau a fydd yn canolbwyntio ar arweinyddiaeth leol, cydweithio a chynnwys, a galluogi gweithredu lleol.

Mae’r Dull System Cyfan (WSA) yn rhoi’r strategaeth Pwysau Iach: Cymru Iach ar waith. Mae’n edrych ar y darlun mawr, gan ddangos sut mae gwahanol rannau o’r system wedi’u cysylltu a’u rhyng-gysylltu mewn ffordd a all ei gwneud yn heriol i bobl gadw’n iach.

Mae’r Dull Systemau Cyfan (WSA) yn cydnabod cymhlethdod y systemau sy’n effeithio ar ein hiechyd. Mae’n gweithio gyda phawb yn y system i greu newidiadau sy’n diwallu anghenion rhanddeiliaid. Mae WSA yn dod â chyfranogwyr amrywiol ynghyd—fel sefydliadau iechyd, cynghorau lleol, busnesau, ac ysgolion, i gydweithio i newid yr amgylchedd o’n cwmpas. Mae’r cydweithrediad hwn yn cofleidio cymhlethdod y systemau hyn, gan greu atebion iach cryfach a mwy effeithiol gyda gwell siawns o wneud gwahaniaeth gwirioneddol.

Trwy bartneriaethau â Chyfarwyddwyr Iechyd y Cyhoedd a chyllid gan Lywodraeth Cymru, nod ein Dull System Gyfan o drin pwysau iach yw mynd i’r afael â’r achosion a’r dylanwadau sylfaenol ar bwysau yn ein cymdeithas. Mae gan bawb ran i’w chwarae yn ein cenhadaeth gyffredin i’w gwneud hi’n haws cael mynediad at fwyd maethlon a bod yn egnïol, gan greu dyfodol iachach, mwy bywiog.

Beth yw Dull System Gyfan?

Mae Ymagwedd Systemau Cyfan (WSA) at Bwysau Iach yn hybu pwysau iach trwy fynd i’r afael â’r ffactorau lluosog, rhyng-gysylltiedig sy’n dylanwadu ar bwysau. Yn hytrach na chanolbwyntio ar ymddygiad unigol, mae’n edrych ar sut mae polisïau, amgylcheddau a ffactorau cymdeithasol i gyd yn chwarae rhan wrth lunio canlyniadau iechyd.

Gan fod gordewdra yn gymhleth ac nad oes ganddo un ateb, mae’n bwysig inni fynd i’r afael â hyn ar y cyd a’i ymgorffori ar draws y system. Mae WSA yn rhoi cyfle i weithio gyda chymunedau a phartneriaid ar lefel leol i fynd i’r afael â’r achosion o ordewdra a’u hatal, gan ategu gwaith sy’n cael ei wneud yn genedlaethol.

Nod y WSA yw ei gwneud hi’n haws i bawb fyw bywydau iachach drwy fynd i’r afael ag achosion sylfaenol pwysau afiach.

I gael rhagor o wybodaeth am Ddulliau System Gyfan ar gyfer Pwysau Iach, gallwch archwilio adnoddau gan sefydliadau allweddol fel Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) (Saesneg yn unig) a Public Health England (PHE) (Saesneg yn unig).

Pam ei fod yn bwysig?

Mae pwysau yn fater cymhleth i unigolion a chymdeithas oherwydd ffactorau amrywiol, megis geneteg, normau cymdeithasol, yr amgylchedd, a mynediad at adnoddau.

Mae Dull System Gyfan ar gyfer pwysau iach yn bwysig i Gymru iachach oherwydd:

• Mae’n mynd i’r afael ag achosion sylfaenol fel mynediad at fwyd iach, mannau diogel ar gyfer gweithgaredd, ac amgylcheddau cefnogol ar gyfer newid parhaol.
• Mae’n dod â sefydliadau, busnesau, ysgolion, llunwyr polisi, ac, yn bwysig iawn, unigolion, teuluoedd ynghyd. Mae’r ymdrech unedig hon yn arwain at strategaeth fwy cynhwysfawr ac effeithiol.
• Mae’n gwrando ar leisiau lleol, gan sicrhau bod atebion yn berthnasol ac yn effeithiol ar gyfer pob un o gymunedau amrywiol Cymru a’u hanghenion unigryw.
• Ei nod yw creu strwythurau a pholisïau sy’n mynd ati i gefnogi pobl ledled Cymru i fyw bywydau iachach.
• Mae’n defnyddio gwybodaeth ac adborth i fireinio strategaethau yn barhaus a sicrhau bod camau gweithredu ar lefel sefydliadol yn effeithiol.

Sut mae’n gweithio?

Mae Dull Systemau Cyfan Cymru yn dilyn proses 9 cam strwythuredig fel y dengys y ddelwedd isod. Cliciwch ar y dolenni isod i ddarganfod mwy trwy ein hadnoddau rhyngweithiol:

• 9 Cam Infograffig Rhyngweithiol

Mae’r broses 9 cam hon yn galluogi ymdrech gynhwysfawr a chydgysylltiedig i fynd i’r afael â’r ysgogwyr cymhleth ac amlochrog o dros bwysau a gordewdra yng Nghymru, gan sicrhau bod y camau a gymerir yn effeithiol ac yn gynaliadwy yn yr hirdymor.