Ansawdd tir

Mae tir yn adnodd pwysig ac mae galw mawr am ei ddatblygu a’i ailddefnyddio. Gall tir sydd wedi cael ei ddefnyddio’n flaenorol fod wedi’i lygru gan beri risg o bosib i ddefnyddwyr yn y dyfodol.

Risgiau iechyd

Dim ond os gall halogion fynd i mewn i’r corff y gall halogiad tir niweidio iechyd. Gall hyn fod drwy anadlu nwyon, bwyta pridd (yn enwedig ymhlith plant) neu fwyta bwyd neu yfed dŵr halogedig, neu drwy gysylltiad croen â deunydd halogedig.

Mae’r risg o hyn yn digwydd yn cael ei rheoli, a’i lleihau, yng Nghymru gan y gyfundrefn gynllunio, neu Reoliadau Tir Halogedig (Cymru) 2000 a Chanllaw Statudol i Gymru ar Dir Halogedig 2012.

Ein risgiau

Yng Nghymru, dim ond timau iechyd amgylcheddol awdurdodau lleol (ALlau) a Chyfoeth Naturiol Cymru (CNC) all asesu a yw tir wedi’i halogi. Nid oes gan Iechyd Cyhoeddus Cymru unrhyw rôl uniongyrchol mewn ymchwiliadau tir.

Gall Iechyd Cyhoeddus Cymru helpu i benderfynu a allai halogiad fod yn niweidiol i iechyd. Gwnawn hyn drwy ddehongli canlyniadau ymchwiliadau sy’n cael eu cynnal gan ALlau neu CNC.

Ni all Iechyd Cyhoeddus Cymru wneud sylwadau ar y dulliau a ddefnyddir mewn asesiad safle; dim ond y rheoleiddwyr, sef ALlau neu Gyfoeth Naturiol Cymru, all sicrhau, dilysu a gwirio’r rhain.

Bydd eich awdurdod lleol yn gallu helpu os oes gennych bryderon ynghylch halogiad tir.

Mae rhagor o wybodaeth am dir halogedig mewn lleoliadau preswyl ar gael yma.