Cymhwystra ar gyfer y brechlyn - Cymhwysedd i oedolion ar gyfer y brechlyn ffliw

Brechlyn ffliw a beichiogrwydd

Os ydych chi’n feichiog, bydd cael eich brechlyn ffliw yn helpu i’ch amddiffyn chi a’ch baban heb ei eni.

Mae cael brechlyn y ffliw yn ddiogel yn ystod pob cam o feichiogrwydd.

Os bydd rhywun sy’n feichiog yn cael y ffliw, mae ei faban yn fwy tebygol o gael ei eni’n gynnar, bod â phwysau geni isel, yn farw-anedig neu farw o fewn eu hwythnos gyntaf. Mae’r brechlyn hefyd yn helpu i amddiffyn y baban yn ystod y pedwar i chwe mis cyntaf o fywyd, pan all ffliw fod yn ddifrifol iawn.

Dylech gael y brechlyn ffliw cyn gynted ag y byddwch yn gwybod eich bod yn feichiog (os yw’r brechlyn ar gael). Gallwch ei gael ar yr un pryd â’r brechlyn feirws Syncytiol Anadlol (RSV), brechlyn y pas, a brechlyn COVID-19 os oes angen, ond peidiwch ag oedi eich brechlyn ffliw er mwyn i chi allu cael brechlynnau eraill ar yr un pryd.

Os ydych yn feichiog, gallwch gael eich brechlyn ffliw yn eich practis cyffredinol, neu drwy fferyllfa gymunedol. Mewn rhai ardaloedd o Gymru, gall bydwragedd roi brechlynnau ffliw.

Argymhellir y brechlyn ffliw bob tro y byddwch yn feichiog, hyd yn oed os ydych wedi cael y brechlyn o’r blaen.

Mae cael eich brechu bob tymor ffliw yn eich amddiffyn rhag mathau newydd o’r feirws ac yn lleihau’r risg o ledaenu’r ffliw i’ch baban. Bydd yr imiwnedd a gewch o’r brechlyn yn trosglwyddo i’ch baban drwy’r brych. Mae’r brych y tu mewn i’ch croth ac mae’n cysylltu eich cyflenwad gwaed chi â’ch baban yn y groth.

Yn y gaeaf, bydd miloedd o bobl yn marw o salwch sy’n gysylltiedig â ffliw yn y DU. Cael brechlyn ffliw bob blwyddyn yw un o’r ffyrdd gorau o amddiffyn chi a’ch baban rhag ffliw.

Pobl â chyflwr iechyd hirdymor o 6 mis-oed

Os yw unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol i chi, rydych chi mewn mwy o berygl o gymhlethdodau o’r ffliw hyd yn oed os ydych chi’n teimlo’n iach, ac os ydych chi’n cael y ffliw, gallai wneud eich cyflwr iechyd yn waeth. Mae’n bwysig eich bod yn cael brechlyn ffliw os oes gennych chi:

Diabetes
Problem gyda’r galon
Cwyn ar y frest neu anawsterau anadlu, gan gynnwys asthma sy’n gofyn am anadlwyr neu dabledi steroid rheolaidd
Clefyd yr arennau (o gam 3)
System imiwnedd wan o ganlyniad i afiechyd neu driniaeth (a hefyd cysylltiadau agos â phobl yn y grŵp hwn)
Afiechyd yr afu/iau
Wedi cael strôc neu strôc fach
Cyflwr niwrolegol fel clefyd Parkinson, neu glefyd niwronau motor
epilepsi
Dueg goll neu broblem gyda’r ddueg
anabledd dysgu
salwch meddwl difrifol, neu
os ydych yn ordew (gordewdra dosbarth III). Diffinnir hyn fel y rhai â phwysau corff uwch (Mynegai Màs y Corff (BMI) o 40 neu uwch) 16 oed neu hŷn.

Gall oedolion yn y grwpiau hyn gael eu brechlyn ffliw yn eu meddygfa, neu drwy fferyllfa gymunedol. Gall plant yn y grwpiau hyn gael eu brechlyn yn eu hysgol os ydynt o fewn y grŵp oedran hwnnw, neu yn eu meddygfa.

Pobl 65 oed a throsodd

Os ydych yn 65 oed neu drosodd (gan gynnwys y rhai a fydd yn 65 oed erbyn 31 Mawrth 2025), rydych yn wynebu risg uwch o gymhlethdodau o’r ffliw na phobl eraill. 

Gall pobl yn y grŵp oedran hwn gael eu brechlyn ffliw yn eu meddygfa, neu drwy fferyllfa gymunedol.

Pobl sy’n byw mewn cartref preswyl neu nyrsio

Yn y rhan fwyaf o flynyddoedd rydym yn gweld achosion o’r ffliw mewn cartrefi gofal felly mae preswylwyr yn wynebu risg uwch o ddal y ffliw na phobl eraill. Mae’r trefniadau i breswylwyr gael eu brechlyn ffliw yn fwyaf tebygol o gael eu gwneud gan reolwr y cartref gofal.

Gofalwyr

Os ydych yn ofalwr i rywun y byddai ei iechyd neu les mewn perygl pe baech yn mynd yn sâl gyda ffliw, gan gynnwys gofalwyr di-dâl, dylech gael brechlyn ffliw am ddim. Bydd cael eich brechu rhag y ffliw yn helpu i’ch amddiffyn chi, a hefyd y person/bobl rydych yn gofalu amdanynt.

Gall pobl yn y grŵp hwn gael eu brechlyn ffliw yn eu meddygfa, neu drwy fferyllfa gymunedol.

Gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol

Os ydych yn weithiwr iechyd neu ofal cymdeithasol ac yn dod i gysylltiad uniongyrchol gyda chleifion neu gleientiaid, dylech gael brechiad rhag y ffliw i’ch amddiffyn chi a’r bobl rydych yn gofalu amdanynt. Pan fyddwch yn cael eich brechlyn rydych yn helpu i leihau’r risg o ledaenu haint ffliw. 

Mae brechlynnau ffliw’r GIG ar gael am ddim i staff rheng flaen mewn cartrefi gofal a gofalwyr cartref gan y rhan fwyaf o fferyllfeydd cymunedol – ewch â phrawf o’ch cyflogaeth gyda chi pan fyddwch yn mynd am eich brechiad. Mae hyn hefyd yn cynnwys pobl sy’n gweithio mewn cartref gofal i oedolion neu hosbis plant. 

Bydd gweithwyr gofal iechyd yn cael eu brechlyn drwy eu cyflogwr. Mae holl sefydliadau GIG Cymru yn annog staff i gael eu brechlyn ffliw bob blwyddyn. 

Os ydych yn aelod o sefydliad gwirfoddol ac yn darparu cymorth cyntaf wedi’i gynllunio, neu os ydych yn ymatebwr cyntaf cymunedol, dylech hefyd gael brechlyn ffliw. Gallwch gael hwn o’ch meddygfa neu’r rhan fwyaf o fferyllfeydd cymunedol – ewch â phrawf o’ch rôl gyda chi. 

Mae gwahanol fathau o frechlyn ffliw ar gael. Mae rhai yn gweithio’n well mewn gwahanol grwpiau oedran. Ar gyfer yr amddiffyniad gorau, mae’n bwysig cael brechlyn ffliw a argymhellir ar gyfer eich oedran.  

Siaradwch â’ch meddyg, nyrs neu fferyllydd cymunedol i gael rhagor o fanylion. 

A oes unrhyw un na ddylai gael brechlyn ffliw?

Prin iawn yw’r bobl na allant gael brechlyn ffliw.

Ni ddylai pobl sydd wedi cael adwaith alergaidd difrifol i frechlyn ffliw neu adwaith alergaidd difrifol i unrhyw un o gynhwysion y brechlyn gael y brechlyn hwnnw eto.

Dywedwch wrth y nyrs neu’r meddyg os oes gennych alergedd difrifol i wyau. Gallwch gael brechlyn ffliw o hyd ond efallai y bydd angen trefniadau arbennig.

Nid yw annwyd neu fân salwch arall yn rheswm dros ohirio brechu rhag y ffliw.

Os ydych yn sâl gyda thymheredd uchel, gohiriwch y brechiad nes i chi deimlo’n well.

Os oes amheuon gennych, trafodwch hyn gyda’r person sy’n rhoi’r brechiad i chi.

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 1af Gorffennaf 2025