Brechlyn meningococol grŵp B (MenB) - Brechlyn MenB gwybodaeth i weithwyr iechyd
Mae meningococol yn afiechyd hysbysadwy, sy’n ymddangos fel arfer naill ai fel llid yr ymennydd neu septisemia. Yn y DU, mae haint meningococol yn cael ei achosi gan amlaf gan y bacteriwm Neisseria meningitidis grŵp B, er y gall serogrwpiau eraill achosi afiechyd hefyd. Mae nifer y digwyddedd o glefyd meningococol ymledol ar ei uchaf ymhlith plant dan bump oed.
Mae’r organeb yn cael ei lledaenu gan ddafnau resbiradol ac mae ganddi gyfnod deor o ddau i saith diwrnod.
Y brechlyn
Bexsero®, brechlyn protein meningococol B (4CMenB) pedair cydran, yw’r brechlyn a argymhellir ar gyfer y rhaglen imiwneiddio reolaidd i blant.
Brechlyn wedi’i anactifadu i’w chwistrellu sy’n dod mewn chwistrell wedi’i llenwi ymlaen llaw yw Bexsero®. Mae Bexsero yn frechlyn sy’n cael ei amsugno gan gydran rDNA.
Mae’r brechlyn MenB yn effeithiol yn erbyn heintiau difrifol a achosir gan facteria meningococol grŵp B. Gall y brechlyn hefyd amddiffyn rhag haint gan grwpiau capsiwlaidd heblaw grŵp B.
Rhoddir y brechlyn yn:
- 8 wythnos,
- 12 wythnos, a
- 12 – 13 mis oed.
Newid amseriad yr ail ddos o MenB
Mae amseriad yr ail ddos o’r brechlyn MenB wedi’i symud o 16 wythnos oed i 12 wythnos oed.
Yn 2025, argymhellodd y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) newidiadau i’r amserlen imiwneiddio reolaidd i blant. Yn ôl yr amserlen wedi’i diweddaru, bydd y brechlyn meningococol B (MenB) bellach yn cael ei roi yn 8 ac yn 12 wythnos oed, a bydd y dos cyntaf o Brechlyn cyfun niwmococol (PCV) yn cael ei roi yn 16 wythnos.
Yn dilyn adolygiad o ddata, penderfynodd y JCVI fod rhoi’r brechlyn MenB yn 8 a 12 wythnos oed, yn hytrach nag yn 8 a 16 wythnos oed, yn darparu amddiffyniad cynharach rhag afiechyd meningococol heb beryglu imiwnedd hirdymor.
Er mwyn cynnal nifer y pigiadau ym mhob ymweliad, mae’r dos PCV a roddir yn flaenorol ar ôl 12 wythnos wedi’i aildrefnu ar gyfer 16 wythnos. Gan fod babanod ifanc yn elwa’n bennaf o amddiffyniad anuniongyrchol rhag afiechyd niwmococol, ni ddisgwylir i’r newid hwn effeithio’n negyddol ar eu himiwnedd.
Disgwylir i’r amserlen ddiwygiedig wella diogelwch a gall helpu i atal rhai achosion o salwch cyn cwblhau’r gyfres frechu sylfaenol.
I gael rhagor o wybodaeth am y newidiadau hyn, ewch i dudalen newidiadau i’r amserlen imiwneiddio i blant ar gyfer weithwyr iechyd.
Crynodeb o nodweddion cynnyrch
Mae’r canllawiau amserlen ym mhennod 22 y llyfr gwyrdd (safle allanol, Saesneg yn unig) yn disodli’r SmPC.
Mae’r amserlen imiwneiddio arferol gyflawn yn cynnwys gwybodaeth am frechiadau arferol ac anarferol.
Canllawiau
Mae argymhellion y rhaglen frechu gan y Cydbwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio (JCVI) a pholisi Llywodraeth Cymru i’w gweld yn y dolenni isod.
Cyd-bwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio ar wefan llywodraeth DU (safle allanol, Saesneg yn unig) – darllenwch gyhoeddiadau a datganiadau JCVI; chwiliwch e.e. meningococol.
Cylchlythyrau Iechyd Cymru a llythyrau Llywodraeth Cymru
- Paracetamol ar gyfer atal a thrin twymyn ar ôl imiwneiddio yn erbyn afiechyd Meningococol B (safle allanol) (Awst 2015)
- Cyflwyniad i Imiwneiddio MenB ar gyfer Babanod ar wefan llywodraeth Cymru (safle allanol, Saesneg yn unig) (Gorffennaf 2015)
Adnoddau a gwybodaeth glinigol
- Y llyfr gwyrdd, pennod 22 am meningococal ar wefan llywodraeth DU (safle allanol, Saesneg yn unig).
- Gwybodaeth am frechlynnau ar gyfer gweithwyr gofal iechyd professiynol (UKHSA) ar wefan llywodaeth DU (safle allanol, Saesneg yn unig).
Cyfarwyddiadau grŵp cleifion (PGDs) a phrotocolau
Gellir dod o hyd i dempledi Cyfarwyddyd Grŵp Cleifion (PGD) ar gyfer brechlynnau ar wefan Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru (safle allanol).
Mwy o adnoddau a gwybodaeth clinigol
Data a goruchwyliaeth
- Canllawiau, data ac analyses am salwch meningococcal ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol, Saesneg yn unig).
- Achosion wedi’u cadarnhau’n labordy yn Lloegr o salwch meningococcal ar wefan Llywodraeth y DU (safle allanol, Saesneg yn unig).
Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 10fed Medi 2025